Karabinki wspinaczkowe – niebezpieczne zachowania

Karabinki wspinaczkowe – haczenie się o punkty asekuracyjne

Niezakręcane karabinki wspinaczkowe, które stosuje się w ekspresach wspinaczkowych charakteryzują się niemalże taką samą wytrzymałością na głównej osi co karabinki wspinaczkowe niezakręcane. Należy jednak pamiętać, że w wypadku nieprawidłowego użycia, lub niekorzystnego działania sił, wytrzymałość karabinków drastycznie spada, a to może niekorzystnie wpłynąć na nasze bezpieczeństwo. Do niebezpiecznych sytuacji może dochodzić przede wszystkim podczas interakcji z punktami asekuracyjnymi oraz skałami wokół nich. Artykuł został napisany w oparciu o poniższy film 🙂

Najprostszym przykładem zmniejszenia wytrzymałości karabinka jest sytuacja, w której ząbek używany w karabinkach z pełnym zamkiem starego typu oraz w większości modeli drucianych, zahaczy się o krawędź spita lub ringa. W efekcie niedomknięcia się zamka, karabinek przyjmie pozycję poziomą. W takiej sytuacji wytrzymałość takiego karabinka spada o ponad 50%, a to może mieć poważne konsekwencję podczas odpadnięcia! Zahaczone w ten sposób karabinki wspinaczkowe, łatwo mogą się samoistnie wypiąć z ringa. Powinniśmy więc zwracać uwagę na prawidłowe wpięcie karabinka w punkt asekuracyjny, jak i liny w karabinek.

 

Unikaj haczenia się zamka o krawędź spita (grafika.edlerid)
rys.1 należy unikać haczenia się zamka o krawędź spita (edelrid.de)

Karabinki wspinaczkowe z zamkiem KeyLock – minimalizacja ryzyka zahaczenia

Ryzyko zahaczenia karabinka o punkt asekuracyjny można zminimalizować, posiadając karabinki wspinaczkowe z pełnym zamkiem typu Key-lock lub “bezząbkowe” karabinki druciane, takie jak DMM Alpha Trad lub DMM Chimera. Istotnym elementem pozwalającym zwiększyć bezpieczeństwo wspinacza jest odpowiednia budowa karabinka, która po zadziałaniu siły powstałej podczas odpadnięcia, ustawi karabinek w prawidłowej pozycji z zamkniętym zamkiem. Karabinki takie jak DMM Shadow, DMM Alpha Sport lub DMM Alpha Trad, które występują w filmie przygotowanym przez markę DMM, wracają do prawidłowej pozycji niezwłocznie po zadziałaniu siłą w dół.

karabinek w spicie 2
rys.2 element budowy karabinka powoduje jego zahaczenie i ustawienie w niebezpiecznej pozycji (dmmclimbing.com)

 

Bezpieczeństwo wspinacza jest najważniejsze, dlatego wszystkie karabinki sportowe marki DMM posiadają zamek typu key-lock. Istnieje prawdopodobieństwo, że pomimo zastosowania zamku typu key-lock, źle zaprojektowany kształt spowoduje zahaczenie karabinka o element konstrukcyjny i zawiśnięcie w osłabionej orientacji. Podczas przeprowadzonych testów, żaden z karabinków DMM nie zawisnął w niekorzystnym położeniu.

 

Karabinki DMM w spicie
rys.3 zachowanie się karabinka DMM Alpha Sport w spicie (dmmclimbing.com)

Karabinki wspinaczkowe DMM – konstrukcje które zmniejszają ryzyko zahaczenia

Karabinki wspinaczkowe posiadające ząbek, takie jak DMM Phantom, Thor lub Spectre 2 zostały zaprojektowane tak, aby zminimalizować prawdopodobieństwo zahaczenia. Spośród tych trzech karabinków, podczas testów dynamicznych i statycznych, najlepsze wyniki uzyskał karabinek DMM Thor. Nic w tym dziwnego, biorąc pod uwagę, iż w stosunku do karabinków DMM Spectre 2 (9kN) oraz DMM Phantom (9kN), posiada on przy otwartym zamku wytrzymałość 11kN.

Możliwość wypięcia się ekspresa z ringa lub spita

Obracanie się karabinków w punkcie asekuracyjnym

Należy pamiętać o tym, że podczas wspinania karabinki wspinaczkowe wpięte w punkt asekuracyjny wykonują pewne ruchy. Istnieje więc pewne ryzyko, że np. podczas wybierania liny, karabinek ułoży się w takiej pozycji, która w momencie odpadnięcia, pozwoli na wypięcie się karabinka. Jeżeli nie wierzysz, że może do tego dojść, zerknij na końcówkę filmu 🙂 W tekście dotyczącym wpinania liny wspinaczkowej do ekspresów poruszona została kwestia anatomii ekspresa oraz tego, że taśma przy karabinku idącym do ringa jest luźna. Luźna taśma przy karabinku znajdującym się przy punkcie asekuracyjnym, zmniejsza prawdopodobieństwo zaprezentowanego na filmie wypięcia się liny z ringa bądź spita.

Wpinanie liny wspinaczkowej do ekspresów.

Skała wokół także stanowi zagrożenie

Punkt asekuracyjny to nie tylko ring/spit i ekspres, ale także skała wokoło. Czasem z winy ekipera, zwykle jednak z braku lepszego miejsca, punkt asekuracyjny umiejscowiony jest tak, że w określonych przypadkach skała wokoło może niekorzystnie wpływać na wytrzymałość karabinka. Rysy bądź ząbki skalne mogą klinować karabinek lub otwierać jego zamek, co znacznie wpływa na wytrzymałość sprzętu. Podczas prowadzenia drogi OSem jest to niezwykle trudne, ale podczas patentowania drogi RP warto obserwować, jak zachowują się karabinki wspinaczkowe w kluczowych miejscach. Kilkukrotnie zdarzyło mi się obracać zamek karabinka wpiętego do ringa tak, aby zmniejszyć prawdopodobieństwo niekontrolowanego wypięcia lub utraty wytrzymałości wynikającej np. z otwartego zamka. W wypadku haczenia górnego karabinka o krawędź skały. Firma Edelrid poleca przedłużenie takiego układu zgodnie z poniższą grafiką:

Skała może doprowadzić do otwarcia się zamka
rys.4 Skalna krawędź może doprowadzić do otwarcia się zamka bądź zmniejszenia wytrzymałości karabinka ( edelrid.de)

Efekt bezwładności zamka

Efekt bezwładności zamka można zaobserować podczas uderzenia karabinka dłuższą osią ( stroną przeciwną do zamka) o twardą powierzchnię. W momencie uderzenia zamek karabinka otwiera się na krótką chwilę. Sytuacja ta jest niezauważalna gołym okiem, jednak już podczas delikatnego uderzenia o dłoń lub krawędź stołu można usłyszeć charakterystyczny dźwięk otwierania i zamykania się zamka. Istnieje małe ryzyko wypięcia się liny z takiego karabinka. Jeżeli jednak w momencie chwilowego otworzenia się zamka, na karabinek zadziała siła wytworzona podczas odpadnęcia, karabinek może ulec deformacji lub zerwaniu (karabinek z otwartym zamkiem ma o 50% mniejszą wytrzymałość). Efekt ten można zminmalizować używając karabinkow drucianych. Zamek karabinków drucianych posiada mniejszą masę, co w efekcie wpływa na jego mniejszą bezwładność.

rys.5 moment bezwłdaności karabinka (fot.edelrid)
rys.5 Karabinki wspinaczkowe posiadają moment bezwładności  (edelrid.de)

Pamiętaj aby obserwować zachowanie karabinków

Podczas wspinania należy przede wszystkim zwracać uwagę na swoje bezpieczeństwo. Prawdopodobieństwo wypięcia się ekspresa lub zahaczenia spita o ząbek, a następnie odpadnięcie bez zauważenia naszego błędu jest niewielkie. Sytuacja taka jest efektem nałożenia się kilku czynników m.in. pecha, złej budowy ekspresa, błędu ekipera lub błędu wspinacza. Podczas wspinaczki należy zatem nie tylko patrzeć za kolejnym chwytem i stopniem, ale także zwrócić uwagę na to, jak pracują nasze karabinki wspinaczkowe w ekspresach. Warto także pamiętać, że niektóre z podanych wyżej zachowań, dotyczą także karabinków zakręcanych. Karabinki zakręcane również posiadają znacznie mniejszą wytrzymałość na mniejszej osi, ponadto istnieje spore ryzyko odkręcenia się karabinka (np. wypadek w Ceredo). Nieprawidłowo używane karabinki wpływają m.in na przyśpieszone zużywanie się liny wspinaczkowej.

rys.5 obracanie się karabinka (fot.edelrid)
rys.6 karabinki wspinaczkowe obracają się nie tylko w ekspresach, ale także w przyrządach asekuracyjnych ( edelrid.de)

 

źródło: dmmclimbing.com oraz edelrid.de